| DOKUZ LOBUTLU BOWLİNG |
|---|
| Tarih: Sun 20 Jan 2008 Gönderen sahbender (1622 okuma) |
|
1.1 KURALLARIN UYGULANMASI Körler ve görme engellilere yönelik olan bu kurallar IBSA Teknik Komitesi tarafından uygulanacak olan bir dizi düzenlemedir: 1.1.1 Hem sentetik hem de somut yarışlarda yarışma ve faaliyet türleri 1.1.2 Atış ve faaliyetlerin değerlendirme teknikleri 1.1.3 Katılımcıların görevleri ve hakları 1.1.4 Yarışmalar, lobutlar ve topların boyutları ve gerekli malzemeler 1.2 KURALLARIN GEÇERLİLİĞİ 1.2.1 IBSA üyeleri tarafından düzenlenen yarışmalar bu kurallara göre yapılmalıdır. 1.2.2 Bu kurallar Kosice, Slovakya’da 11.06.94 tarihinde onaylanmış ve uygulanmaya başlamıştır; tüm eski kurallar geçersiz hale getirilmiştir. 1.3 Kuralların yorumlanması, kurallardaki değişiklikler ve düzeltmeler IBSA Teknik Departmanı ve Dokuz Lobutlu Alt Komite’nin takdirinde olacaktır. IBSA Teknik Komitesi bu kuralların yorumlanması ve değiştirilmesi ile ilgili tüm sorularla ilgili olarak çalışacaktır. IBSA üye kurumları bu kurallara ilişkin yorumlarını Teknik komiteye sunacaktır. Bu Komite her şampiyona sırasında ilgili olan tüm yorumları dikkate alacaktır. Çözüme kavuşturulmayan sorunlar için, FIQ kurallarına dayanan, WNBA’ya başvurulacaktır. 1.4 FAALİYET KATEGORİLERİ IBSA aşağıdaki faaliyetler için şampiyonalar düzenler: Erkek öğrenciler (14 yaş altı) Tam pozisyonda 60 atış. Günde Maksimum 1 x 60 Kız öğrenciler (14 yaş altı) Tam pozisyonda 40 atış Günde Maksimum 1 x 40 atış Genç erkekler (14-18) Tam pozisyonda 100 atış Genç kızlar (14-18) Tam pozisyonda 100 atış Genç baylar (19-23) Tam pozisyonda 200 atış Günde Maksimum 2 x 200 atış Genç bayanlar (19-23) Tam pozisyonda 200 atış Günde Maksimum 2 x 100 atış Tek erkekler Tam pozisyonda 200 atış Günde Maksimum 2 x 200 atış Tek bayanlar Tam pozisyonda 100 atış Günde Maksimum 2 x 100 atış Karma takımlar Tam pozisyonda 100 atış Bayan takımları Tam pozisyonda 100 atış Erkek takımları Tam pozisyonda 200 atış 1.5 SAĞLIK MUAYENESİ IBSA yarışmalarındaki tüm oyuncular aşağıdaki, her iki gözde görebilirlik derecesine göre, gözlerin en iyi şekilde gördüğü, belirlenmiş olan kategorilerden birine kayıtlı olmalıdır. (Örneğin kontakt veya düzeltici lensler kullanan tüm sporcular, yarışma sırasında kullanacak veya kullanmayacak olsalar da lensleri sınıflandırma için takacaklardır). B1: Gözlerden herhangi birinde ışık algılama dahil herhangi bir ışık algılamanın olmaması, fakat bir elin şeklini hiçbir mesafeden veya yönden fark edememe. B2: Elin şeklini 2/60’lık görsel derinlik ve/veya 5 dereceden daha az bir görsel alanı fark edebilenler. B3: 2/60’lık görsel derinlikten 6/60’lık görsel derinliğe ve/veya 5 dereceden daha fazla ve 20 dereceden daha az görsel alanı olanlar. 1.6 BİLİRKİŞİLERİN ÖZELLİKLERİ Tüm IBSA yarışmalarındaki bilirkişilerin WNBA/FIQ tarafından onaylanmış bir bilirkişi lisansı olmalıdır. Bilirkişinin yeterliliği ile ilgili herhangi bir şüphenin olması halinde, söz konusu durum IBSA Teknik Delegesi tarafından yarışma süresinde değerlendirilecektir. 1.7 KAYITLARIN ALINMASI IBSA yarışmalarında faaliyetler ve kategorilerin kayıtları yapılır. 1.7.1 B1, B2 ve B3 kategorilerinde olan, her yaş ve her cinsiyet grubundan tekli sporcuların kayıtları. 1.7.2 karma cinsiyetli takımların kayıtları 1.7.3 bayan takımlarının kayıtları 1.7.4 erkek takımlarının kayıtları Kayıtlar, bu şartlar altında alınacaktır a) WNBA tarafından “R” olarak değerlendirilen bir yarışta b) Resmi bir IBSA yarışmasında c) IBSA Teknik Delegesi denetiminde d) Atışların orijinal listesi baş bilirkişi, takım lideri, kayıtları alan görevli ve kayıtları tutan kişi tarafından imzalanacak ve kayıt alma raporuna dahil edilecektir e) Toplar, lobutlar ve lobut toplama makinesi bilirkişi tarafından kontrol edilmelidir f) Kayıt raporu yedi gün içinde Teknik Delegeye sunulmalıdır g) Kayıt duyurusu kayıtlı olan faaliyetin organizatörü ve kayıtlı olan takımın lideri tarafından yapılacaktır h) Kayıtlar IBDA Teknik Komitesinin Kayıt tutan Görevlisi tarafından alınır 1.8 GİYİM Tüm oyuncuların yarışma sırasında üniforma giymeleri gereklidir. Üniforma, üzerinde takım logosu/ulusal logo olan bir tişört veya bir svet-şort, şort ve eşofmanlardan oluşacaktır. Üniforma üzerinde sponsorun markası olabilir fakat bu 30 cm2 olacaktır. Bayanlar etek giyebilir. Antrenörler ve kılavuzlar, oyunculara kılavuzluk yaparken takım giysilerini giymelidir. Bilirkişiler beyaz bir gömlek, uzun koyu renkli pantolon giyecek ve bir WNBA/FIQ bilirkişi broşu takacaktır. 2. OYUNUN KURALLARI 2.1 FAALİYET 2.1.1 Uygun şekilde düşürülen her kuka bir puan alır. 2.1.2 Dokuz lobutlu bowling iki, dört veya altı pistte oynanır: İki pist: 40 atış, oyuncuların her biri her pistte 20 atış yapar. 100 atış, oyuncuların her biri her pistte 50 atış yapar Dört pist: 200 atış, her pistte 50 kez atış yapılır ve değişen pistler şöyledir: 1-2-4-3; 2-1-3-4; 3-4-2-1; 4-3-1-3. Ev sahibi olan oyuncular her zaman 1 ve 3. şeritlerden, misafir oyuncular ise 2 ve 4. şeritlerden başlar. 40, 60 ve 100 atışlık olan faaliyetlerde, komşu pistlerin kullanılması da mümkündür, örneğin 1-2, 3-4. Altı pist: 100 atış şampiyona yarışması – daha fazla pisti olan bir odada sadece iki komşu pist kullanılabilecektir, örneğin 1-2, 3-4, 5-6. 200 atış 1-4 veya 3-6 pistlerinde dört pistli veya altı pistli oyun için geçerli olan tüm kurallarla oynamak mümkündür, değişen pistler şöyledir: 1-24-3, 2-1-4-3, 3-4-6-5, 5-6-2-1, 6-5-1-2. Takım yarışmaları iki komşu pistte (1-2 veya 3-4) oynanır veya bowling bölümündeki tüm pistler üzerinde karşılıklı anlaşmaya tabidir ve FIQ kurallarına göre yapılır. Ev sahibi olan oyuncular tek numaralı pistler üzerinde oynayacaklardır. 2.2 PİSTTE OYUN 2.2.1 OYUN SÜRESİ Oyuncular, 50 atışta 25 dakika sınırına uyacaklardır. Her piste zaman sınırına uyulmasını sağlamak için bir kronometre temin edilecektir. Teknik arızalar zaman sınırına dahil edilmeyecektir. Oyuncuların zaman sınırına uymamaları halinde, sadece sınır içinde istenilen puanlara izin verilecektir. Bu kural aynı zamanda geç başlayan yarışmacılara da uygulanacaktır. Zaman sınırı başlama talimatının verilmesinden, örneğin alıştırma atışları yapıldıktan sonra, son topun oyuncunun elinden çıkmasına kadar geçerli olan zamandır. 2.2.2 OYUNUN BAŞLANGICI VE SONU Oyun hakemin oyunun başlaması için verdiği işaretle başlar. Hakemin oyun sahasından ayrılması için yaptığı işaretle sona erer. 2.2.3 KUKALARIN DEVRİLMESİ Tam olarak devrilmeleri için kukaların: a) doğrudan top ile devrilmesi, b) diğer kuka ile devrilmesi, c) otomatik kuka tutan ekipmanın ışık göstergesi (ASSE) olan kukalar olması gereklidir. Topun yan duvardan zıplamasıyla devrilen kukalar geçerli kabul edilmeyecektir. Topun yan taraftaki kaplamaya çarpması halinde, atış geçerli sayılır fakat kazanılan puanlar geçerli sayılmaz, bu kayıtlara (-) puan olarak geçer. Topun kukaları devirmemesi halinde bu atış kayıtlara (-) puan olarak geçer. 2.2.4 HATALAR Aşağıdaki örnekler “hatalı atış” olarak kabul edilir: a) Oyuncunun topu atış sahası dışına atması b) Oyuncunun atış sahasına vücudunun herhangi bir bölümünün temas etmesi c) Oyuncunun topu oyun sahasının zemini üzerinde bırakması d) Oyuncunun oyun sahasını bilirkişinin onayını almadan terk etmesi e) Oyuncunun diğer oyuncuları atış yaparken rahatsız etmesi Aşağıdaki örnekler istisnadır: f) Atış alanına, bir sonraki atış için gerekli olduğunda gerekli asgari süre içinde atış sahasına temas g) Atışın bir protesto veya hatalı davranış olarak kabul edilmesi haricinde, ASSE’nin hazır bir işaret göstermemesinde yapılan atış h) Oyuncu, pistten ayrıldığında kolaylıkla silinebilecek olmaları şartıyla, oyuncu atış alanına işaret koyulduğunda i) Oyuncu topu düşürür fakat oyun alanından ayrılmadan önce kılavuz tarafından yakalanırsa, j) “Üstüne basma” veya “Çıplak ayakla basma,” hataları oyuncunun oyunda kaç defa yaptığına bakılmaksızın, tek bir hata olarak kabul edilir k) Birinci ve ikinci hatalarda, hakem sesli uyarı ile birlikte sarı kartı gösterir- kayıtlarda atışı kırmızı daire içine alır. Bu atışların puanları yine de sayılır. l) Üçüncü ve son hatalarda, hakem sarı/kırmızı kart gösterir ve kırmızı işaretli olan atışın kaydını siler. Bu puanlar iptal edilir. 2.2.5 TEKRARLI ATIŞLAR Atışlar aşağıdaki şartlar altında tekrarlanabilecektir: a) Atış sırasında pistteki raylar üzerinden geri dönen topun düşmesi. b) Pist üzerindeki bir nesne ve atılan topun doğrultusundaki değişiklikler olması c) ASSE sinyalleri hazırdır ve top kukalara ulaşmadan önce veya oyuncu atış yapmadan önce bir kukanın düşmesi ve karşı harekete geçmek için zaman olmaması d) Birisinin piste girmesi ve atılan topun yönünü değiştirmesi e) Bowling salonunda ışıkların sönmesi f) ASSE’nin arızalanması g) Diğer ciddi durumlar 2.2.6 OYUN SAHASINA GİRİŞ VE SAHADAN ÇIKIŞ a) Faaliyet sırasında her elli atış bölümünde yarışmacı oyun sahasından ayrılmayacak veya bir üstüne basma için verilen ceza ile aynı ceza verilecektir. b) Oyun uzun bir süre kesilirse, hakem oyuncuların oyun sahasından çıkmasına izin verecektir. c) Oyun alanına sadece oyuncular, kılavuzlar ve hakem girebilecektir. Antrenörler, yardımcı antrenörler ve teknik asistanların oyun alanına girmesine hakemin onayı ile izin verilir. 2.2.7 İPTAL EDİLEN GİRİŞLER Hakemin, oyuncular top atmadan önce aşağıdaki durumlardan birinin olması halinde kayıtlara sıfır yazacaktır: a) Oyuncunun oyun zemini üzerinde kayması, düşmesi veya oturması b) Oyuncunun top haznesi üzerine oturması c) Kaba ve sportmence olmayan davranışların gösterilmesi Hakem öncelikle sarı/kırmızı kart gösterecek, kısa bir açıklama yapacak ve daha sonra kırmızı mürekkeple ilgili kayıt kutusunu çizecektir. 2.2.8 OYUNCUNUN DİSKALİFİYE EDİLMESİ Hakem bir oyuncuyu aşağıdaki sebeplerle diskalifiye edebilecektir: a) Sarı kart verilmiş olan bir hatanın tekrarlanması b) Kaba ve sportmence olmayan bir davranış Hakem oyuncuya kırmızı kart gösterir, oyuncunun kayıt kartını alır ve hatanın yazılı bir raporu ile birlikte, bunları yarışma komitesine gönderir. Daha önce bir oyuncu değişikliği yapılmamış olması şartıyla oyuncu değiştirilebilir. 2.2.9 ASSE ARIZASI Pistte ASSE’nin arızalanması halinde, diğer tüm pistlerdeki tüm oyuncular yarışmada kendi bölümlerini bitirirler. Arızanın yirmi dakikadan daha fazla sürmesi halinde, oyuncunun üç alıştırma atışı yapmaya hakkı vardır (duran kukalar olmadan). Oyuncu daha sonra, oyuna kesildiği ve bittiği yerden devam eder. Hakem diğer oyuncuların oyun alanından ayrılmasına izin verir. Bu durumda diğer oyuncular daha önce oynadıkları pistten, son oyuncunun son üç atışı dahil olmak üzere, üç alıştırma atışı yapabilirler. 2.2.10 OYUN SAHASINDA KÖRLERİN YARIŞMASI Kör bowling oyuncularının standart kuralların dışına belirli durumlarda çıkabilirler ve kurallarda belirli değişiklikler yapılabilir. Bu istisnalar kör bowling oyuncusunun güvenliği için ve sporda daha büyük başarılara ulaşılabilmesi için yapılır. a) B1 ve B2 sınıfındaki bowling oyuncularının oyunun oynandığı yüzeyi hissetmelerini sağlamalarına yardımcı olmak ve gelen topların sebep olduğu kazaları engellemek için kılavuzlarla oynamaları zorunludur. b) B1 ve B2 sınıfındaki oyuncular, bacaklar açık şekilde ayakta durarak, bir eli kullanarak, ayağın biri atış zemininde ve diğeri zeminde olacak şekilde atış noktasında durarak oynayacaktır. c) B3 sınıfındaki oyuncular bir kılavuz yardımıyla veya kısa mesafeden bir kılavuzun yardımıyla veya yardımı olmaksızın atış noktasından oynayabilir. d) Atış noktasından atış yapan kör oyuncuların, oyun alanına elleri ve dizleri ile temas etmeleri dahil, topu atıştan önce atış levhası üzerinden yapmaya hakkı vardır. Oyuncular kontrast işaretleri ve atış sırasında kılavuzları tarafından kendilerine verilen bilgileri kullanabileceklerdir. Kılavuz olmaksızın oynayan B3 sınıfındaki bowling oyuncuların, oyunu ve davranışları ile ilgili olan Genel Kuralları uygulaması zorunludur, ve yukarıda belirtilmiş olan istisnai durumlar bu sınıf oyuncuları için geçerli değildir. Aşağıda genel kurallar için verilen istisnai durumlar sadece B3 sınıfındaki bowling oyuncuları için geçerlidir. a) Her elli atış için iki hata b) Oyun alanına yerleştirilecek olan kaldırılabilir kontrast işaretleri 2.2.11 KILAVUZUN SORUMLULUKLARI Her bowling oyuncusunun bir kılavuzla (antrenör asistanı) oynamaya hakkı vardır. Kılavuz, oyuncu, takım lideri veya yarışma organizatörleri tarafından seçilebilir. Kılavuzun yeri, bowling oyuncusuna özrünün üstesinden gelmesine yardımcı olabilecek ve yarışma sırasında bowling oyuncusunun güvenliğini sağlayabilecek herhangi bir kişi tarafından doldurulabilir. Kılavuzların bazı hakları ve görevleri vardır: a) Kılavuzlar oyun sahasına girebilir b) Kılavuz oyuncunun atış pozisyonunu kukalara göre hazırlar c) Kılavuz atış alanına şeritli işaretler koyar ve bunları pistten ayrılırken almalıdır d) Kılavuz topları oyuncunun eline verir e) Kılavuz bowling oyuncusuna atış yönü ve özelliği ile ilgili bilgiler verir fakat diğer bowling oyuncularını rahatsız etmemek için dikkatli olmalıdır f) Kılavuz atış sırasında oyuncu ile fiziksel temas halinde olmayacaktır 2.3 YARIŞMANIN BAŞLAMASI 2.3.1 BİREYLERİN YARIŞMALARININ BAŞLAMASI Hakem yarışmanın başlamasından en az on beş dakika önce kurayı çeker. Yarışmacılar daha sonra “zincir” veya “blok” yöntemini kullanarak oyuna başlarlar. Kullanılan yöntem kuradan önce hazırlıklar sırasında anons edilmelidir. Tüm oyuncular “zincir” başlama yöntemini kullanarak 1. Pistten başlayarak, kurada çıkan pistleri kullanarak, pistleri saat yönünde değiştirerek oyuna aynı anda başlarlar. 100 atışlık yarışmalarda, oyuncular iki pist çifti üzerinde değişebilirler. 200 atışlık yarışmalar için 2.1’e bakınız. 2.3.2 ÇİFTLER YARIŞMASININ BAŞLANGICI a) Çiftli takımların antrenörü, oyuncuların isimleri, kılavuzlar ve hakem başlangıçtan en az on beş dakika önce hazırlıklarını yapar. Hakem daha sonra kurayı çeker. b) “Blok” yöntemi kullanılır ve çiftler komşu pistler olan 1-2, 3-4, 5-6’da yarışmaya başlarlar. c) Oyuncular, Bölüm 2.1’e göre her elli atıştan sonra pistleri değiştirirler. d) Çiftli yarışmalarda, geçerli olan ilk atıştan sonra oyuncu değişikliği yapılabilir. 2.3.3 TAKIM YARIŞMALARININ BAŞLAMASI a) Takım lideri oyuncuların, kılavuzlar ve hakem antrenörünün ismini liste halinde yarışmanın başlamasından on beş dakika önce sunar. Takım sayılarının çok olması halinde hakem kura çekecektir. Oyuncu değişikliklerinin takım listesine eklenmesi gerekli değildir. b) Oyuncular, oyun sırasında değişmeyecek olan düzeni olan takım listesine uygun olarak oynamaya başlayacaktır. c) Takım antrenörü oyunun seyri esnasında, gerekçe belirtmeksizin, hakeme oyuncu değişikliği yaptığını bildirerek bir oyuncu değişikliği yapabilecektir. Bu değişiklik oyundan önce veya oyun sırasında herhangi bir anda yapılabilir. Yarışma bir günden fazla sürecek olursa, antrenör her gün bir oyuncu değişikliği yapabilecektir. d) Değişen oyuncu, oyuna değiştirilen oyuncunun yaptığı son atıştan başlar. e) İlk oyuncu değişikliğinden sonra diğer bir oyuncunun sakatlanması halinde, yerine yeni oyuncu gelemez ve sonuçlarda sadece tamamlanmış olan atışlarda alınan puanlar geçerli olur. f) Oyun on dakika aradan sonra devam edecektir (oyunun yeniden başlatılmasından önce gerekli işlemler yapılacaktır) g) Takım listesinde adı olan bir oyuncunun başlangıçtan önce görülmemesi halinde ve yerine yeni bir oyuncunun geçirilmiş olması halinde, daha başka oyuncu değişikliği yapılmaz. Fakat daha sonra oyuncunun gelmesi halinde, sonraki elli atışın başlangıcında değiştirilmiş oyuncudan yerini alacaktır. Oyuncu değişikliği durumunda, hakem kayıtlarda bulunan aşağıdaki hususları dikkate alacaktır. a) Oyuncunun ismi b) Değişiklik sebebi c) Herhangi bir gerekçe yoksa bu da belirtilmelidir d) Yeni oyuncunun hangi atıştan itibaren oyuna başladığı Herhangi bir sakatlanma veya hastalık durumunda hakem aşağıdaki hususları dikkate alacaktır. a) Kazanın türü b) Sakatlığın boyutu c) Tespit edildiyse, hastalığın adı Hakem yeni oyuncunun üç alıştırma atışı yapmasına izin verecektir. 2.3.3 OYUNA TAKIMDA EKSİKLE İLE BAŞLAMA a) Takımlar her zaman tam olarak ve zamanında gelmelidir b) Takımdaki oyuncu sayısının yarışma yönetmeliklerinde öngörülen sayıdan bir eksik olması halinde de takım tam kabul edilir (örneğin 6 kişilik bir maçta 5 bowling oyuncusu) c) Hakem maçtan en az beş dakika önce başlama listelerini kapamalı ve doldurulmamış olan herhangi bir pozisyon da silinmelidir. d) Takımın sonucu sayısı tam olan takımlar için olduğu gibi kabul edilmelidir. 3. PUANLAMA 3.1 BİREYSEL OYUNDA PUAN ALMA a) Tam atışlarda alınan toplam puan sayılır. b) Puanlarda bir kura söz konusu ise en fazla 9’ları atan oyuncu kazanır. c) 9’larda bir kura varsa en az hatası olan atış kazanır. d) Hatalı atışlarda bir kura olması halinde, en fazla 8’leri atan kazanır. e) 8’lerde bir kura varsa en az 0’ları alan kişi kazanır. 3.1.1 KÖRLÜK KATEGORİLERİ İÇİN BONUSLAR a) B1 sınıfındaki bowling oyuncuları kendi toplam puan skorlarının %25’ini bonus olarak alacaktır. b) B2 sınıfındaki bowling oyuncuları kendi toplam puan skorlarının %5’ini bonus olarak alacaktır. c) B3 sınıfındaki bowling oyuncuları bonus almaz. d) Bayanların oyuncuların erkek oyunculara karşı bowling oynamaları halinde, toplam puan skorlarının %5’ini bonus olarak alacaktır. e) Buna karşılık görebilen oyunculara karşı yapılan tanıtım ve gösteri amaçlı maç yapmaları halinde özürlü olmayan tüm oyuncuların puanlarının %10’ü düşürülecektir. 3.2 KISA SÜRELİ TAKIM YARIŞMALARINDA PUAN ALMA a) Her oyuncunun aldığı puanların toplamı sayılır. b) Bir kuranın olması halinde Bölüm 3.1 kapsamındaki kurallara bakınız ve birincinin kim olduğuna karar verin. c) Bir atışın geçerliliğine ilişkin itirazlar takım lideri tarafından hakeme en kısa zamanda yapılmalıdır. Hakemin kararı nihai karar olacaktır. 3.3 UZUN SÜRELİ TAKIM YARIŞMALARINDA PUAN ALMA a) Her maçtan alınan sonuçlar, kısa süreli takım kurallarında (3.2) olduğu gibi olacaktır. b) Her maçta kazanan takım iki puan alacaktır. c) Her maçta kaybeden takım puan almayacaktır. d) Bir maç kurasının olması halinde, Bölüm 3.1’de belirtilmiş olan kurallar geçerli olmayacaktır. Bunun yerine her takıma bir puan verilecektir. e) Bir maçın iptal olmuş olması halinde, iptale sebep olan takıma puan verilmeyecek ve diğer takıma iki puan verilecektir ve takımların averaj puanları değişmeyecektir. Buna karşı gelen takımın puan toplamı yarışmanın sonunda 6 x 100 atıştan 30 puan düşürülecektir. 4. HAKEM 4.1 HAKEMİN GÖREVLERİ a) Hakem yarışmaya özel olan yönetmelikler ve görevlendirilmiş olduğu maç ile ilgili olarak bilgilendirilmelidir b) Bir gecelik konaklamanın gerekli olması halinde hakem yarışmadan otuz gün önce konaklama talebinde bulunacaktır c) Hakem, pistlerin teknik sertifikalarını kontrol etmek için maçın başlangıcından otuz dakika önce bowling salonunda bulunacaktır d) Yarışmanın başlangıcından önce hakem pistlerin durumunu, ASSE’yi ve tüm diğer ekipmanı kontrol etmelidir. Aynı zamanda ASSE’nin zaman ayarının dört saniyelik olarak ayarlanmış olup olmadığını kontrol etmelidir. e) Hakem aynı zamanda tüm pistlerde yapılan izinsiz girişlerin sinyal sistemini kontrol etmeli, ekipmanın arıza yapması halinde, arızanın olduğu pistlerde izinsiz girişleri belirtilen sistem kapatılmalıdır. f) Bowling salonundaki ısı +12 C’nin altına düşmemelidir. Daha düşük ısılar bowling salonunda teknik bir arızanın olduğunu gösterir. Yarışma veya maç ısının yetersiz olmasından dolayı yapılmaması halinde, STK, KNS veya IBSA Teknik Komitesi, maç sonucuna ve yarışma organizatörlerine verilecek cezaya karar verecektir. g) Hakem organizatörlerden tespit ettiği tüm hataları düzeltmelerini talep etmeli ve daha sonra takım liderlerini pistlerin ve ekipmanların durumu ile ilgili olarak bilgilendirmelidirler. h) Hakem, antrenörlerden ve takım liderlerinden oyuncu listeleri ile kayıt kartlarını toplayacaktır. Daha sonra oyuncuların yarışmaya katıldıklarını gösteren gerekli tarihleri kontrol edecektir. Yarışmadan sonra kayıt kartlarını ve takım listelerini takım liderlerine veya antrenörlere geri verecektir (turnuva sırasında diskalifiye olmuş olan oyuncuların kartları hariçtir). i) Karşılaşma tüm takımların, tam üniformalarıyla sıralanmasıyla başlayacaktır (yarışma yönetmeliğinde aksi belirtilmedikçe). j) Hakem karşılaşmayı bu kurallara, yarışma yönetmeliğine ve organizasyon komitesinin talimatlarına uygun şekilde yönetecektir. k) Hakem kayıt tutan görevlilerden sorumludur ve yarışma süresince yazdıkları sonuçları kontrol etmelidir. l) Hakem geçerli bir teknik nedenden dolayı karşılaşmayı herhangi bir noktada erteleyebilir veya iptal edebilir. m) Hakem, oyuncunun üniformasını Bölüm 1.8’de de belirtildiği gibi tam olarak, ve doğru ayakkabıları giymemiş olması halinde oynamasına izin vermemelidir. n) Hakemin, sporun kurallarını ve ilgili düzenlemeleri ciddi şekilde ihlal edilen herhangi bir oyuncunun oyuna başlamasına veya devam etmesine izin vermemelidir. o) Hakem yedek oyuncunun kişisel bilgilerini, kayıt kart numarasını ve üye kart numarasını oyuncu listesinin arkasına kaydetmelidir. Bu bilgiler hakemin imzası ve kişisel bilgileriyle tasdik edilmelidir. p) Hakem kayıtlardaki takımların puanlarını ve nihai sonuçları onaylamalıdır. q) Hakem karşılaşmanın veya yarışmanın kayıtlarını tutarken faaliyetin özellikleri ve sorunları belirtmeli; kayıtları imzalamalı, bunları takım liderleri veya antrenörlere imzalatmalı ve; ilgili yönetim komitesine gönderilecek olan bu kayıtları takım liderine veya antrenöre verecektir. r) Karşılaşma tüm takımların üniformalarıyla tam olarak sıralanmaları ile başlar (yarışma yönetmeliğinde aksi belirtilmedikçe) s) Tüm hakemlerin kartları iyi şekilde saklanmalıdır. t) Talep edilmesi halinde hakem elindeki tüm belgeleri takım liderleri veya antrenörlere göstermelidir. Bunların düzenlenmiş olmaması halinde, hakem karşılaşma veya yarışmayı idare etmemelidir. 4.2 CEZA KARTLARININ KULLANILMASI a) Sarı kart- Bölüm 2.2.4’e bakınız (k) b) Sarı kart / Kırmızı kart – Bölüm 2.2.4 (j) ve 2.2.7’ye bakınız c) Kırmızı kart – Bölüm 2.2.8 4.3 KARŞILAŞMALARDA VE KISA SÜRELİ YARIŞMALARDA HAKEMLİK a) Hakem yarışmayı düzenleyen kurumun temsilcisidir. b) Görevlendirilmiş olan hakemin karşılaşma veya yarışmayı idare edemeyecek olması halinde, hakem makul bir süre içinde durumu kuruma bildirmeli ve yazılı olarak gerekçelerini belirtmelidir. Karşılaşmayı idare edemeyecek olmasının yarışmadan kısa bir süre önce çıkması halinde, kurumu telefon, telsiz veya faksla uyaracak ve daha sonra yazılı olarak gerekçesini bildirecektir. c) Görevlendirilmiş olan hakemin yarışmanın resmi olarak duyurulmuş olan başlangıç zamanının ilk on beş dakikası içinde gelmemesi halinde takım liderleri oyunun başlatılmasını üstleneceklerdir. Takım liderlerinin kararlarına göre, uygun olan tüm belge ve nitelikleri olmasa da, diğer tarafsız bir bowling hakemi yarışmayı idare edebilecektir. d) Bir takımın takım liderleri tarafından idare edilen bir karşılaşmada oynamayı reddetmeleri halinde, karşılaşma iptal edilir ve itiraz eden takım hükmen mağlup olur. e) Hakemin, maç kendisi olmadan başlamasından sonra gelmesi ve bir oyuncunun oyuna gerekli belgeleri olmadan başlamış olduğunu tespit etmesi halinde, söz konusu oyuncunun oyuna başlaması hata olarak değerlendirilir ve sonuçlar iptal edilir. f) Yarışmanın seyri sırasında hakemin yarışmayı idare edemeyeceğini belirtmesi ve görevini devredeceği bir asistanının olmaması halinde, görevi takım liderleri üstlenebilir. g) Yarışmanın sonuçlarının hakem tarafından duyurulması ve takım liderlerinin itiraz etmemeleri fakat daha sonra puanlamada bazı hataların tespit edilmesi halinde asıl olup duyurulan sonuçlar geçerli olur. Organizasyon kurumu sonuçları sadece önemli bazı hataların tespit edilmesi halinde değiştirebilir. 5. BOWLİNG SALONU VE EKİPMAN Tüm bowling salonları, WNBA kurallarında da olduğu gibi, bowling salonu, pist, ASSE ve tüm diğer ekipmanlara ilişkin resmi WNBA/FIQ kurallarına uygun olacaktır. 5.1 BOWLİNG PİSTİ 5.1.1 PİST BOYUTU Pistin uzunluğu 28.5 metredir. Bu mesafe başlangıç çizgisinin arka kısmından karşıdaki duvarına kadar olan mesafedir. Pistin asıl kullanılan kısmı 50 mm’lik toleransı olmakla birlikte 19.5 metredir, bu atış levhasının sonundan 1 numaralı kukanın merkezine (ön köşe) olan mesafedir. Pistin genişliği 10 mm’lik toleransı olmakla birlikte 1.5 metredir. Pist, 1.2 m’lik genişliği olan 1 Nolu kukanın zemininden başlayarak 1.7 m’lik genişliği olan düşme bölgesine doğru genişler. Pist yüzeyi, bowling salonunu kurulduğu sırada mevcut teknoloji olanaklarına bağlı olarak, koyu yeşil renkte suni bir maddeden oluşmaktadır. Eski pistlerin yüzeyi genellikle asfalttır fakat bu durumla gittikçe nadir karşılaşılmaktadır. Pist, 100-200 mm kalınlığı olan bir kaplama ile çevrilmiştir. Kaplamanın başlangıcı, top haznesinin ön duvarından çapraz geçen seviyeden başlar ve sonu da 1 Nolu kuka zemininden enine geçen seviyede biter- burada kaplama 1 m yüksekliğinde olan yan duvara ulaşır. Yan duvarlar, genellikle tekstil kumaşı ile kaplanmış tahta olan sert bir malzemeden oluşur. Düşme bölgesinin zemini betondan yapılmıştır ve kauçuk, muşamba veya sert halı ile kaplıdır. Düşme sınırının arkasındaki zeminin pistin seviyesi altında en az 80 mm olmalıdır. Düşme bölgesi en az 9.5 m uzunluğundadır ve düşme bölgesi sınırının arkası düşen her topun topların beslendiği yere doğru yuvarlanabileceği şekilde oluşturulmuştur. Düşme bölgesinin arka kısmını asma bir duvar oluşturur, bu duvarın önünde düşme bölgesi sınırının 400 mm’si içinde olan hafif bir halı asılı olabilir. Düşme bölgesinin başlangıcı 9 Nolu arka kuka zemininin 250 mm gerisinden başlar. Zemin bloğu pistin arka kısmındadır ve 9 zeminden oluşur. Bunlar, 1 m’lik (2 mm’lik toleransla birlikte) köşegen genişliği olan bir kare içindedir. Köşegenlerden biri pistin eksenine göre ayarlanmıştır. Bloğun pistin seviyesi üzerinde olmaması gerekir. Kuka zemin bölgesi, üzerine zemin bloğunun yapıldığı, suni malzeme veya kumaşla kaplı olabilir. Pistin ön kısmında atış levhasının olduğu bir oyun bölgesi bulunur. Oyun bölgesi iki çizgi ile belirtilmiştir. Arka çizgi atış levhasının 1 m arkasındaki kısımdan başlar, ön çizgi ise atış bölgesinin başladığı yer ile aynı seviyededir. Atış levhası iki bölüme ayırır- kaplamalara doğru biri sağ biri sol yöne doğrudur. Oyun bölgesi, 6.5 m x 1.7 m’lik (20 mm’lik tolerans ile birlikte) atış eksenine doğru uzunlamasına olan bölgedir. Oyun bölgesinin top haznesinin yakınında daraltılması sadece eski bowling salonlarında mevcuttu ve bu durum ölçümlerin doğru yapılmasını olanaksız hale getiriyordu. Atış levhası 350 mm (5 mm’lik tolerans ile birlikte) genişliğindedir ve atış ekseni boyunca pistin ön kısmındadır. Pistin yatay seviyesinden 1-3 mm yukarıda olmalıdır. Atış levhası 5.5 m (20 mm’lik tolerans ile birlikte) uzunluğundadır ve 2-4 mm kalınlığında olan linolyum ile kaplıdır. Linolyum yumuşak bir ped olmamalıdır. Atış levhası çeşitli sert malzemelerden yapılabilir fakat yapımı sırasında belirlenmiş olan boyutlara uygun olmasına dikkat edilmelidir- pistin bu bölümü oyun sonuçları açısından çok önemlidir. Atış levhası denge vidaları olan kısmı en azından 2.4 m uzunluğunda iken diğer kısımda linolyum olacak, linolyum kaplamanın tek parça ve 5.5 m uzunluğunda olacaktır. 50 mm’lik beyaz bir çizgi ile işaretlenmiş olan atış levhasının iki tarafında da, zemin yumuşak, kaymayan bir malzeme (kauçuk, linolyum, sert halı v.b.) ile kaplı olacaktır. Yan tarafların atış levhasından farklı bir renkte olmalıdır. 5.1.2 PİST DÜZENLEMESİ Pistin yan taraflarında, kaplamaların (100-200 mm) yüksekliğinde ve uygun genişlikte olan platformlar vardır. Her çiftli pistin pistleri arasında bir top besleme sistemi mevcuttur. Bu düşme bölgesinin başlangıcındadır ve ASSE ile donatılmış olduklarından toplar ray dışına çıkmaz fakat toplar top haznesine dönmek için yeterli hızdadır. Top haznesi atış levhasının üçte ikilik kısmındadır, ve pistin seviyesinin 650 mm üzerindedir. Top besleyicisi doğrudan platformlar üzerine yerleştirilebilir ve raylar üzerine doğrudan yerleştirilen herhangi bir malzemeden (kauçuk tüpler, PVC, suni malzemeler v.b.) yapılmış olabilir. Daha fazla pisti olan bowling salonlarında, her çiftli pist üzerine top besleyiciler kurulur. Organizasyon komitesi bowling salonunun yarışma için yeteri kadar geniş olmasını sağlamaktan sorumludur. 5.1.3 BOWLİNG SALONU EKİPMANI Bowling salonunun geniş ve yeterli havalandırması, merdivenleri, bayan ve erkek tuvaletleri ve içecek alınabilecek ayrı bir odası olan bir salon olmalıdır. Pistin yakınında kıyafetlerin değiştirilebileceği bir oda ve lavabolar, sıcak ve soğuk sulu duşlar ve tuvalet olmalıdır. Aynı zamanda bir klüp olmalıdır. Kayıt tutan görevlilerin alanında termometre ve uygun bir ilkyardım ekipmanı olacaktır. Bowling salonunun yeterli bir ışıklandırma sistemi olmalı ve ışıklandırma oyuncuları rahatsız etmemelidir (suni ışıklandırma en iyisidir). Pencerelerde, oyuncuları rahatsız eden doğrudan güneş ışığı engelleyecek bir tür örtü olacaktır. 5.1.4 PİSTLERİN TEKNİK DEĞERLENDİRMESİ Aynı bowling salonu içindeki bowling pistlerinin teknik özellikleri önemli farklılıklar gösterebilir. Atış levhaları, pistlerin yüzeyi ve kuka zeminleri oyun sırasında sürekli olarak yıpranır. Yarışmalarda en iyi sonuçları almak için pistlerin kalitesi arasında asgari bir farklılık olacaktır. Bu farklılıklar ve öngörülmüş olan parametreden sapmalar teknik açıdan düzenli olarak kontrol edilir. Teknik kontrollerin bulgularına göre her bowling salonuna ana kurumu tarafından bir sınıf verilmiştir: R Sınıfı IBSA kayıtlarının alındığı ve tüm şampiyona yarışmalarının yapıldığı pistler I. Sınıf IBSA şampiyona yarışma pistleri II. Sınıf Diğer IBSA yarışmaları, uluslar arası karşılaşmalar ve klüp maçları pistleri Teknik değerlendirmeler/salon sınıflandırmalarının geçerliliği: Suni malzemeden yapılmış pistler (Sadurit) 5 yıl Asfalttan yapılmış pistler 3 yıl Herhangi bir sınıfta olmayan pistler sadece antrenman ve boş zamanlarda spor yapmaya uygundur. Bowling salonunda görülebilir bir pozisyona yerleştirilmesi gereken Teknik Sertifikada belirtilir. Gerekçe kayıtları da bulundurulmalıdır. 5.2 OTOMATİK KUKA TUTMA EKİPMANI (ASSE) ASSE kullanılmadan önce aşağıdaki şartları yerine getirmelidir: a) Her pistte düşürülmüş olan kukaları sinyalle belirten bir ışık göstergesi olmalıdır b) Her kukanın hat uzunluğunun üst kısmıyla arka duvara ulaşmasını sağlayacak kadar uzun olmalıdır c) Hat direnci 0.4-0.4 N olmalıdır d) Kukaların düşmesi ile ASSE’nin çalışmaya başlamasına kadar geçen zaman 4 saniye olarak ayarlanmalıdır e) Kukaların asıldığı bölgenin yüksekliği 750 mm olmalıdır (20 mm’lik toleransla birlikte) f) Top yatağı dahil düşme bölgesinin uzunluğu en az 950 mm’dir. Düşme sınırı arkasındaki derinlik en az 80 mm olacaktır ve zemin derinliği en az 180 mm olan top yatağına doğru olacaktır. Top yatağı 200 mm genişliğinde olacak ve top besleyicisine doğru olacaktır, topların serbest şekilde hareket etmesini sağlamak için açısı yaklaşık %8 olacaktır g) Top besleyicisi ASSE’nin bir parçasıdır. Kukanın manüel ayağını kullanırken, top besleyicisi asistanlara önemli oranda yardımcı olur. Her pistte bir top besleyicisi bulunur 5.3 TAVSİYE EDİLEN ÖZEL EKİPMAN a) Basma göstergesi- elektronik ekipman ışıklı veya sesli sinyal sistemi beyaz başlangıç çizgisi üzerindedir. Basma göstergesi puan göstergesinden farklı renkte olacaktır ve en az on saniye yanacaktır. Basma göstergesi doğrudan otomatik metreye bağlanabilir, metre basılan atışlardan otomatik olarak puan düşer. İlk ve ikinci basmalarda hakem diğer ihlallerin olmaması halinde ölçü aletini düzeltir., b) Ekleme makinesi – otomatik puan ölçer- ana giriş üzerindeki, düşürülmüş kukaları gösteren göstergenin altına, ön duvara kurulur. Sol taraftaki numara son atışla düşürülen kukaların sayısını gösterir. Sağ tarafta geçerli tüm atışların toplam puan skoru görülür. Bu makine hakem asistanının masasından idare edilir. c) Kronometre kalan zamanı ölçer ve gösteri ve aynı şekilde hakem asistanının masasından idare edilir. d) Yan gösterge- bu ekipman bir topun yan taraftaki kaplamaya çarptığında sinyal verir ve ölçer aletin geçersiz atışları otomatik olarak geçersiz saymasını sağlamak için otomatik sayı ölçere bağlanır. Yan gösterge pistin üçte birlik kısmında faaldir, bu bölüm kuka zemininden atış levhasına doğrudur. 5.4 SPORUN GEREKLİ MALZEMELERİ 5.4.1 KUKALAR a) Tüm IBSA yarışmalarında önceden belirlenmiş standart ağırlıkta ve boyutta olan plastik kukalar kullanılır. b) Kukaların numaralandırılması kuka zeminindeki pozisyonlarına göre yapılır: 9 7 8 4 5 6 2 3 1 No 1 Ön köşe No 6 Sağ köşe No 2 Sol ön leydi No 7 Sol arka leydi No 3 Sağ ön leydi No 8 Sağ arka leydi No 4 Sol köşe No 9 Arka köşe No 5 Kral c) Kral (No 5) hariç tüm kukalar 400 mm uzunluğundadır (1.5 mm tolerans ile birlikte). Kral (No.5) 430 mm(1.5 mm tolerans ile birlikte) yüksekliğindedir. Organizatörler, ASSE’yi kullanırken 5 Nolu olan kukayı başlıksız olarak kullanmayı tercih edebilirler. Kukanın eksenine dikey olan çapraz çizgiler halka şeklindedir ve kukanın öngörülen şeklini oluşturmaktadırlar. Şekillere göre kukanın tabanı (veya topuğu), gövdesi ve başını ayırabiliriz. Zeminin taban çapının 65 mm olması boyut konusundaki gerekliliklerden en önemlisidir. 50 mm ile 160 mm arasında değişen kukanın çapı 100 mm’dir (1.2 mm’lik tolerans ile birlikte). Kukanın tabanının merkezine bir delik (20 mm çapında ve 50 mm genişliğinde) yapılmalıdır. Bu deliğin içine küçük bir çelik top (19 mm çapında) yerleştirilir, bu top çelik bir yay veya kauçuk bir rulo ile kukanın çelik yatağı (55 mm çapında, 5 mm kalınlığında) içindeki boşluğa yerleştirilir. Yatak kukanın tabanı içine yerleştirilir. d) Kukanın ağırlığı 1.75 kg’dır (30 g tolerans ile birlikte). 5 Nolu kuka (kral) 1.78 kg’dır (30 g tolerans ile birlikte). e) Kukanın yüzey sertliği, (WNBA/FIQ kurallarına göre) 20 C ısıda 45-50 Shore D olacaktır. 5.4.2 TOPLAR Toplar suni malzemelerden yapılır. En sık kullanılan malzeme “Leukorit”tir. Topların ağırlığı 2818-2871 g arasındadır. Çapları erkekler ve gençler kategorileri için 160 mm’dir (0.5 mm tolerans ile birlikte). Topların yüzey (WNBA/FIQ kurallarına göre) 20 C ısıda 70-80 Shore D olacaktır. Tüm maçlarda kullanılan kukalar ve toplar öngörülen parametrelere uygun olmalıdır. |
| Anasayfa :: Yazdır :: E-Posta |
Yorumlardan yazarları sorumludur.
